Khi Nào Không Nên Dùng Mbti để đánh Giá Người Khác

Hệ thống phân loại tính cách MBTI được thiết kế để giúp mỗi cá nhân nhận diện xu hướng nhận thức và cách tương tác với thế giới xung quanh. Tuy nhiên, mô hình này không phải là thước đo năng lực, trí thông minh hay đạo đức của một con người. Việc lạm dụng kết quả trắc nghiệm để dán nhãn, tuyển dụng nhân sự, đánh giá hiệu suất công việc hoặc quyết định sự hòa hợp trong các mối quan hệ xã hội thường dẫn đến những nhận định sai lệch về năng lực thực tế của đối phương.

Khi Nào Không Nên Dùng Mbti để đánh Giá Người Khác
Khi Nào Không Nên Dùng Mbti để đánh Giá Người Khác

Trong môi trường công sở, việc áp dụng kết quả trắc nghiệm MBTI làm tiêu chí lọc hồ sơ ứng viên hoặc phân bổ vị trí làm việc một cách cứng nhắc dễ dẫn đến những quyết định sai lầm. Công cụ này chỉ phản ánh thiên hướng hành vi ưu tiên chứ không thể chứng minh một cá nhân có đủ kỹ năng chuyên môn, kinh nghiệm thực tế hay thái độ làm việc chuyên nghiệp hay không. Một người hướng ngoại vẫn có thể làm việc độc lập hiệu quả và một người hướng nội vẫn có thể dẫn dắt đội ngũ thành công nếu họ được đào tạo tốt. Việc áp đặt các khuôn mẫu tính cách trong tuyển dụng dễ làm mất đi những ứng viên tiềm năng và tạo ra môi trường làm việc thiếu đa dạng.

Việc sử dụng mô hình này để đánh giá phẩm chất đạo đức hay đo lường mức độ trưởng thành của đồng nghiệp cũng mang lại nhiều rủi ro. Nhiều người có xu hướng nhìn nhận hành vi của người khác qua lăng kính bốn chữ cái rồi quy kết rằng nhóm tính cách này ích kỷ hoặc nhóm tính cách kia thiếu thực tế. Cách tiếp cận này bỏ qua sức ảnh hưởng của môi trường sống, giáo dục và nỗ lực rèn luyện cá nhân. Thực tế cho thấy kết quả MBTI nên hiểu theo phổ hay nhan thay vì coi đó là chiếc hộp đóng kín định hình toàn bộ hành vi của một con người.

Trong đời sống cá nhân, việc dùng bốn chữ cái để chọn bạn đời hoặc quyết định mức độ gắn kết giữa hai người thường thiếu cơ sở thực tiễn. Mối quan hệ bền vững được xây dựng trên sự thấu hiểu, tôn trọng, kỹ năng giao tiếp và khả năng giải quyết xung đột chứ không phụ thuộc vào việc các chữ cái có trùng khớp hay bổ trợ cho nhau trên lý thuyết hay không. Việc quá tin tưởng vào sự tương thích tính cách theo công thức có sẵn dễ khiến con người bỏ qua những bất đồng thực tế cần giải quyết hoặc từ chối cơ hội tìm hiểu những người xung quanh chỉ vì họ thuộc nhóm tính cách không phù hợp theo sách vở. Điều này cũng liên quan chặt chẽ đến giới hạn về khả năng dự đoán hành vi của MBTI trong cuộc sống thực tế, nơi các yếu tố ngoại cảnh luôn thay đổi liên tục.

MBTI hoạt động hiệu quả nhất khi được sử dụng như một công cụ tự chiêm nghiệm để thấu hiểu bản thân và cải thiện kỹ năng giao tiếp. Việc chuyển hướng công cụ này từ mục đích tự thấu hiểu sang làm thước đo định đoạt năng lực hoặc phẩm giá của người khác sẽ làm mất đi giá trị ban đầu và tạo ra những định kiến không đáng có trong xã hội.

Viết bình luận