Trong luận giải Tử Vi, dấu hiệu dễ mất ngủ thường được nhận biết thông qua sự xuất hiện của các sao chủ về hệ thần kinh, suy nghĩ và cảm xúc đóng tại cung Mệnh hoặc cung Tật Ách. Những tinh hệ này khi gặp phải các sát tinh hoặc bại tinh sẽ gây ra trạng thái suy nghĩ quá độ, lo âu kéo dài dẫn đến việc khó đi vào giấc ngủ hoặc giấc ngủ không sâu.
Sao Thiên Cơ vốn chủ về sự suy nghĩ, tính toán và hoạt động của não bộ. Khi sao này gặp các tuần triệt hoặc đồng cung với các sát tinh như Hỏa Tinh, Linh Tinh thì bộ não dễ rơi vào trạng thái hoạt động quá công suất, đặc biệt là vào ban đêm. Người có cách cục này thường khó tắt đi luồng suy nghĩ của mình trước khi ngủ, dẫn đến tình trạng trằn trọc và suy nhược thần kinh.
Bên cạnh đó, sao Thái Âm đại diện cho ban đêm, cho máu huyết và trạng thái tinh thần của con người. Nếu Thái Âm ở vị trí hãm địa hoặc bị ảnh hưởng bởi Hóa Kỵ thì người đó rất dễ bị rối loạn giấc ngủ do những bất ổn về mặt cảm xúc. Hóa Kỵ đóng vai trò như một đám mây mờ ám ảnh, tạo ra cảm giác lo lắng vô cớ, suy diễn và khiến tâm trí không thể thư giãn để nghỉ ngơi.
Để hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa các yếu tố này, việc kết hợp quan sát đồng thời giữa bản mệnh và thể trạng vật lý là rất cần thiết, điều này đã được đề cập chi tiết qua Tử Vi Xem Sức Khỏe Qua Sự Phối Hợp Mệnh Và Tật ách. Khi cung Tật Ách có các sao như Đà La, chủ về sự trì trệ và dai dẳng, kết hợp với các sao kích ứng như Linh Tinh, những cơn mất ngủ thường không chỉ xuất hiện thoáng qua mà có xu hướng kéo dài thành mãn tính.
Ngoài ra, các dấu hiệu mất ngủ không phải lúc nào cũng duy trì liên tục suốt đời mà thường bộc phát mạnh mẽ vào những thời kỳ cụ thể. Trong các vận hạn, khi đi qua những cung hạn có sự hội tụ của nhiều yếu tố gây nhiễu loạn thần kinh, người đó sẽ phải đối mặt với áp lực tâm lý cực kỳ lớn, người xem có thể tham khảo thêm tại Tử Vi Xem Giai đoạn Cần Chú ý Sức Bền Tinh Thần để nhận biết các thời điểm nhạy cảm này. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu trên lá số giúp người xem chủ động điều chỉnh thói quen sinh hoạt và phân bổ thời gian làm việc hợp lý hơn nhằm giảm bớt áp lực lên hệ thần kinh.