Cách xác định và giải mã chính tinh thủ mệnh là bước khởi đầu quan trọng nhất khi bắt đầu đọc một lá số Tử Vi, giúp nhận diện tính cách gốc, năng lực bẩm sinh và xu hướng hành động của một cá nhân. Để thực hiện điều này, người xem cần xác định vị trí cung Mệnh trên lá số, nhận diện các chính tinh tọa lạc tại đây, sau đó đánh giá trạng thái đắc hãm cùng sự tương tác ngũ hành giữa sao và cung.
Bước đầu tiên là tìm đến ô cung Mệnh trên thiên bàn lá số. Mỗi lá số Tử Vi luôn có một cung Mệnh cố định chứa các sao chủ quản cuộc đời, phản ánh diện mạo, tư chất và thăng trầm của một người từ khi sinh ra cho đến khoảng ngoài ba mươi tuổi. Trong quá trình học cách đọc lá số, việc phân tích cung Mệnh luôn đi đôi với việc quan sát các tổ hợp sao đồng cung để đưa ra những dự đoán sát thực nhất.
Sau khi định vị được cung Mệnh, người xem quan sát các chữ viết lớn nằm ở trung tâm của ô cung này để tìm ra các chính tinh. Hệ thống Tử Vi Đẩu Số có mười bốn chính tinh bao gồm Tử Vi, Thiên Phủ, Vũ Khúc, Thiên Tướng, Thái Dương, Thái Âm, Tham Lang, Cự Môn, Liêm Trinh, Thiên Đồng, Thiên Lương, Thất Sát, Phá Quân và Thiên Cơ. Một cung Mệnh có thể có một chính tinh thủ mệnh (gọi là độc thủ), hai chính tinh đồng cung, hoặc không có chính tinh nào tọa thủ (gọi là vô chính diệu). Việc nhận diện chính xác các sao này giúp phác thảo sơ bộ về tính chất động hay tĩnh, thiên về văn hay võ, thực tế hay lãng mạn của bản mệnh.
Tiếp theo, việc đánh giá trạng thái năng lượng của chính tinh là yếu tố quyết định đến mức độ tốt xấu của tinh hệ. Trạng thái này được ký hiệu rõ trên lá số thông qua các chữ viết tắt đại diện cho Miếu địa (vị trí tốt nhất, phát huy tối đa cát tính), Vượng địa (vị trí rực rỡ, mang lại nhiều thuận lợi), Đắc địa (vị trí vừa vặn, có ích) và Hãm địa (vị trí tối tăm, dễ bộc lộ khuyết điểm). Một chính tinh dù mang tính chất tốt lành nhưng nếu rơi vào thế hãm địa thì năng lực trợ lực sẽ giảm sút, đòi hỏi bản thân phải nỗ lực nhiều hơn trong cuộc sống để vượt qua nghịch cảnh. Ngược lại, những hung tinh khi đắc địa đôi khi lại mang đến sự đột phá mạnh mẽ cho người sở hữu.
Bên cạnh đó, việc xem xét mối quan hệ ngũ hành giữa bản mệnh của người xem với ngũ hành của chính tinh thủ mệnh là bước không thể bỏ qua. Nếu ngũ hành của sao tương sinh hoặc tương hòa với ngũ hành của nạp âm bản mệnh, năng lượng của sao sẽ được tiếp nhận một cách thuận lợi, giúp chủ mệnh dễ dàng bộc lộ tài năng. Nếu ngũ hành của sao khắc ngũ hành của mệnh, người đó thường gặp nhiều mâu thuẫn nội tâm hoặc phải trải qua nhiều thử thách để rèn luyện bản thân. Những yếu tố này khi kết hợp với cấu trúc âm dương của lá số sẽ tạo nên bức tranh toàn cảnh về sự tương thích của cá nhân đó với môi trường xung quanh. Ví dụ, một người có lá số âm dương thuận lý thường có cuộc đời bình ổn hơn, trong khi những người ở thế nghịch lý lại cần nhiều nỗ lực vượt khó như đã được đề cập trong việc phân tích bản lĩnh người âm dương nghịch lý.
Cuối cùng, để có cái nhìn đa chiều, việc xem chính tinh tại Mệnh không bao giờ tách rời việc quan sát các cung chiếu về. Người xem cần mở rộng tầm nhìn sang ba cung phối hợp bao gồm cung Quan Lộc, cung Tài Bạch và cung Thiên Di để đánh giá thế hội hợp của các chính tinh khác. Sự tương tác từ các cung xung chiếu và tam hợp này sẽ bổ sung thông tin về môi trường làm việc, khả năng tài chính và các mối quan hệ xã hội của bản mệnh, từ đó hoàn thiện bức tranh luận giải tổng thể một cách logic và thực tế.